Σάββατο 29 Ιουνίου 2013

Ανατομία μιας λύσης

Η απλότητα της εξήγησης μιας κατάστασης -μπορεί να - υποδεικνύει το βαθμό κατανόησης της κατάστασης, η κατανόηση όμως καθ' εαυτή απαιτεί μια ιδιαίτερα πολύπλοκη σκέψη. Παρά ταύτα, η σχέση αυτή δεν είναι αμφίδρομη. Η εις βάθος κατανόηση μιας κατάστασης μπορεί να παράξει μια απλή εξήγηση, αλλά η απλή εξήγηση δεν αποδεικνύει πάντα την ύπαρξη βαθιάς κατανόησης της κατάστασης. Τελικά, αυτό που αποδεικνύει ή διαψεύδει την παραδοχή που έγινε με την πρώτη πρόταση της ανάρτησης είναι η δυνατότητα μιας απλής εξήγησης να εξηγεί καθολικά και εξαντλητικά μια συγκεκριμένη κατάσταση. 

Κάπως έτσι, τηρουμένων όμως των αναλογιών, φαίνεται να λειτουργούν και οι λύσεις. Σε ένα δεδομένο πρόβλημα, υπάρχουν πάντα περισσότερες από μια λύσεις. Ποιά από αυτές όμως επιλέγεται κάθε φορά; Προτού όμως προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε πως επιλέγεται μια λύση, θα πρέπει να ορίσουμε τι είναι λύση. Ο μόνος, όμως, τρόπος για να γίνει αυτό είναι να ορίσουμε προηγουμένως τι είναι πρόβλημα. 

Με δεδομένη την τάση εξάλειψης των προβλημάτων που μας χαρακτηρίζει, μπορούμε να υποθέσουμε ότι πρόβλημα είναι κάθε κατάσταση η οποία αντιστρατεύεται τις ανάγκες μας ή τις επιδιώξεις μας, ματαιώνοντας την ικανοποίηση τους, ή μας εμποδίζει από την επίτευξη ενός στόχου μας. Υπ' αυτό το πρίσμα και εξ αντιδιαστολής, προκύπτει ότι λύση σε δεδομένο πρόβλημα είναι οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψη επαναφέρει τη δυνατότητα ικανοποίησης της ανάγκης ή της επιδίωξης, ή επίτευξης του στόχου, ήτοι ο,τιδήποτε επιφέρει ένα αποτέλεσμα συμβατό προς τις ανάγκες ή τις επιδιώξεις μας και τους στόχους μας. Έτσι κάπως, διαμορφώνεται η έννοια της λύσης, ως της επιλογής εκείνης της πράξης ή της παράλειψης που εξυπηρετεί τις ανάγκες, επιδιώξεις ή στόχους ενός ατόμου (ή μιας ομάδας).

Εάν λοιπόν τα προηγούμενα υποτεθούν αληθή, μπορούμε πλέον να συμπεράνουμε ότι μια οποιαδήποτε λύση σε ένα δεδομένο πρόβλημα δεν αρκεί, και ίσως ακόμη να μην αποτελεί καν λύση, εφόσον δεν πληρούνται οι "προδιαγραφές" που τέθηκαν στον ορισμό της παραπάνω (η εξυπηρέτηση αναγκών, επιδιώξεων ή στόχων). Αντιμέτωποι λοιπόν με την πρόκληση της επίλυσης ενός προβλήματος, δεν μπορούμε να αρκεστούμε σε μια - οποιαδήποτε - λύση, αλλά πρέπει να αναζητήσουμε εκεί που επιφέρει το αποτέλεσμα που εξαλείφει το πρόβλημα και επαναφέρει, εν τέλει, τη δυνατότητα ικανοποίησης αυτών που έχουμε ορίσει ως ανάγκες, επιδιώξεις και στόχους μας.

Νομίζω λοιπόν ότι δεν θα ήταν παρατραβηγμένο να ειπωθεί ότι η διαφωνία περί τη λύση ενός προβλήματος, τις περισσότερες φορές καταδεικνύει τις διαφορές σχετικά τις ανάγκες, επιδιώξεις και στόχους που χωρίζουν τις διαφωνούσες πλευρές, στο μέτρο που σύμφωνα με τα παραπάνω η κάθε μια ενστερνίζεται διαφορετικές ανάγκες, επιδιώξεις και στόχους που προσπαθεί να ικανοποιήσει μέσω της λύσης που προτείνει. 

Ακολουθώντας την αντίστροφη πορεία, κάτι σαν το reverse engineering, κάποιος μπορεί να ανακαλύψει ή/και να αποκαλύψει το ψευδεπίγραφο των αναγκών, επιδιώξεων ή στόχων που η μια πλευρά μπορεί να επικαλείται, προκρίνοντας μια συγκεκριμένη λύση.  Εάν η προτεινόμενη λύσης δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις επικαλούμενες ως ανάγκες, επιδιώξεις και στόχους, τότε μάλλον η επίκληση είναι προσχηματική. Θα μπορούσε να είναι απλώς λάθος, αλλά αυτό συνεπάγεται ότι, μετά την ανακάλυψη του λάθους, η συγκεκριμένη πλευρά θα επαναπροσδιορίσει τη στάση της και πιθανότητα θα προκρίνει άλλη λύση, πιο συμβατή με την ικανοποίηση των αναγκών, επιδιώξεων και στόχων που έχει θέσει.

(Δεν υπάρχει συμπέρασμα ή ηθικό δίδαγμα στην παρούσα ανάρτηση, η οποία αποτελεί την "απόσταξη" της επεξεργασίας μιας συζήτησης, που είχα τις προάλλες)


GatheRate

Τρίτη 18 Ιουνίου 2013

Ο διάδοχος της ΕΡΤ (#diplhs)

Και μετά ήρθαν τα δικαστήρια να ξεμπερδέψουν το κουβάρι που δημιουργήθηκε με το θέμα της ΕΡΤ. Ως γνωστόν όμως τα δικαστήρια δεν είναι για να ξεμπερδεύουν κουβάρια, οπότε ο πρόεδρος του ΣτΕ απάντησε σε αυτό που ρωτήθηκε (και δυστυχώς δεν γνωρίζουμε ποιό ακριβώς είναι, ελλείψει του δικογράφου της αιτήσεως αναστολής και αιτήσεως ακυρώσεως).

Περί του τι σημαίνει, για τη λειτουργία της ΕΡΤ, η προσωρινή διαταγή (και ουχί απόφαση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται), σας προτρέπω να διαβάσετε την ανάλυση του Χασοδίκη. Παρότι, αρχικά είχα τις αμφιβολίες μου, ξαναδιαβάζοντας την ΚΥΑ και την προσωρινή διαταγή, νομίζω ότι ο Χασοδίκης έχει δίκιο.

Προσπαθώντας να ελέγξω λοιπόν την ορθότητα της άποψης του Χασοδίκη, προσπαθούσα να διαπιστώσω εάν και πως θα μπορούσε να υποστηριχθεί βάσιμα η ερμηνεία ότι η συνέχιση των εκπομπών θα γίνει, μέχρι τη σύσταση του νέου φορέα, από την ΕΡΤ (δλδ το αντίθετο από αυτό που λέει ο Χασοδίκης), αλλά έπεφτα ξανά και ξανά στον παραλογισμό ότι η ΕΡΤ που έχει καταργηθεί (και το σκέλος αυτό της ΚΥΑ δεν έχει ανασταλεί με την προσωρινή διαταγή), θα μπορεί να λειτουργεί, έστω και περιορισμένα για τις ανάγκες που αναφέρει η προσωρινή διαταγή. Παρότι λοιπόν τα νομικά μπορεί να μοιάζουν σε κάποιους περίεργα, δεν είναι όμως ποτέ παράλογα, είναι προφανές ότι δεν γίνεται να μιλάμε για συνέχιση των εκπομπών από την ΕΡΤ, έστω και μέχρι τη σύσταση του νέου φορέα. 

(Βέβαια, όπως θα διαβάσατε και στο Χασοδίκη, ενόψει αυτού του συμπεράσματος, υπάρχουν 3 εναλλακτικές, καθεμία από τις οποίες δημιουργεί τις δικές της παρενέργειες)

Σκοντάφτοντας λοιπόν ξανά και ξανά στην κατάργηση της ΕΡΤ, αποφάσισα να θίξω, σε αυτή την ανάρτηση, ένα θέμα που υπαινίχθηκα τις προάλλες και ανεφάνη εκ νέου, νωρίτερα σήμερα, σε μια συζήτηση που είχα. 

Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 2 της ΚΥΑ, το Δημόσιο καθίσταται, μετά την κατάργηση της ΕΡΤ, διάδοχος των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της. Η ΕΡΤ είναι ανώνυμη εταιρεία (δείτε εδώ τις δημοσιεύσεις στο ΦΕΚ) και συνεπώς πρόσωπο (νομικό), ήτοι φορέας περιουσίας, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, τα οποία όλα πλέον περιέρχονται στο Δημόσιο. Ακόμη και οι εκκρεμείς δίκες της ΕΡΤ και των θυγατρικών της (υπέρ ή εις βάρος τους) συνεχίζονται από το Δημόσιο (περίπτωση γ' της §2 του άρθρου 2). 

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι στην περίπτωση συμβάσεων με τις οποίες η ΕΡΤ απέκτησε δικαιώματα (π.χ. τα τηλεοπτικά δικαιώματα προβολής αθλητικών γεγονότων), τα δικαιώματα αυτά πλέον ανήκουν στο Δημόσιο, το οποίο μπορεί να τα διαχειρίζεται κατά το δοκούν και χωρίς περιορισμούς. 

Αντίστοιχα, στην περίπτωση υποχρεώσεων της ΕΡΤ, π.χ. η εξόφληση του τιμήματος μιας αγοράς, αυτές πλέον θα εκπληρώνονται από το Δημόσιο, όπως αντίστοιχα θα εκπληρώνονται από το Δημόσιο και τυχόν αξιώσεις τρίτων κατά της ΕΡΤ. Μια χαρακτηριστική περίπτωση, είναι το θέμα του διαφημιστικού χρόνου που είχε αγοραστεί για τον τελικό του μπάσκετ, που επρόκειτο να μεταδοθεί από την ΕΡΤ, αλλά λόγω του κλεισίματος μεταδόθηκε από άλλο κανάλι. Οι διαφημιζόμενες εταιρείες που είχαν αγοράσει χρόνο, έχουν τώρα αξίωση κατά του Δημοσίου - το οποίο είναι διάδοχος της ΕΡΤ - για επιστροφή των χρημάτων που τυχόν έχουν ήδη καταβάλει έναντι του χρόνου αυτού.

Με απλά λόγια λοιπόν, το Δημόσιο πληρώνει ΟΛΕΣ τις υποχρεώσεις της ΕΡΤ και ασκεί όλα τα δικαιώματα της ΕΡΤ, σαν να ήταν δικά του.

Ειδικά δε σε αυτό το τελευταίο θα ήθελα να σταθώ λίγο (παρότι η ανάρτηση έχει αρχίσει να τραβάει σε μάκρος). Η ΕΡΤ ως νομικό πρόσωπο, και πιο συγκεκριμένα ΑΕ, θα μπορούσε να λυθεί και να εκκαθαριστεί, όπως συνήθως γίνεται, σε κάθε ΑΕ, όταν οι μέτοχοι δεν επιθυμούν πια τη διατήρηση της. Η εκκαθάριση ουσιαστικά συνοψίζεται στη ρευστοποίηση του ενεργητικού και στην - ολοσχερή ή εν μέρει - εξόφληση του παθητικού, μετά την οποία η εκκαθάριση περατώνεται. Κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης, το νομικό πρόσωπο συνεχίζει λειτουργεί μόνο για τις ανάγκες της εκκαθάρισης. Οι εκκαθαριστές λειτουργούν εντός συγκεκριμένου πλαισίου και ευθύνονται για τις πράξεις τους έναντι των μετόχων, αλλά και έναντι των τρίτων (προφανώς για διαφορετικό λόγο ευθύνης έναντι των πρώτων και έναντι των δευτερων) και έτσι  μπορούν να ελεγχθούν, ως προς π.χ. τους όρους ή το ύψος του τιμήματος για μια πώληση περιουσιακού στοιχείου, ή για την εξόφληση του Χ δανειστή της εταιρείας και τη μη εξόφληση του Ψ δανειστή. Η ευθύνη αυτή των εκκαθαριστών φτάνει μέχρι την αξίωση αποζημίωσης εις βάρος τους , σε περίπτωση παράνομης (δλδ παρά το νόμο) πράξης τους. 

Ο λόγος που τα αναφέρω αυτά είναι διότι το κλείσιμο της ΕΡΤ μπορούσε να γίνει και έτσι (και μάλιστα, πολλές δημόσιες εταιρείες που έχουν κλείσει μέχρι σήμερα, έχουν κλείσει με εκκαθάριση, σαν οποιαδήποτε άλλη ανώνυμη εταιρεία). Αναγνωρίζω ότι αυτή η διαδικασία μπορεί να είναι  χρονοβόρα, αλλά είναι περισσότερο ορθόδοξη και εν τέλει τακτοποιεί όλες τις εκκρεμότητες. Επιπλέον, παρέχει εχέγγυα αξιοπιστίας, διότι υπάρχει δυνατότητα ελέγχου των πράξεων εκκαθάρισης και των ίδιων των εκκαθαριστών, γεγονός που συνεπάγεται μεγαλύτερη αξιοπιστία.

(Προκαταβολικά, απαντώ και στο - τυχόν - αντεπιχείρημα κατά της εκκαθάρισης, ότι αυτή δεν θα μπορούσε να γίνει λόγω των αντιδράσεων των εργαζομένων και επαναλαμβάνω ότι κατά τη διάρκεια της εκκαθαρίσεως η ΕΡΤ θα συνέχιζε να υπάρχει μόνο για τις ανάγκες της εκκαθάρισης, δηλαδή δεν θα είχε παραγωγική λειτουργία, και, αφού η απόφαση για τη λύση είναι χρονικά ελέγξιμη, θα μπορούσαν να έχουν γίνει όλες οι απαιτούμενες προπαρασκευαστικές ενέργειες για τη δημιουργία του νέου φορέα, ώστε να περάσει η δραστηριότητα της ΕΡΤ σε αυτόν.)

GatheRate

Τετάρτη 12 Ιουνίου 2013

Μερικές νομικές πληροφορίες για το θέμα της ΕΡΤ



Κάποτε υπήρχε ο Νόμος 3429/2005, ο οποίος ρύθμιζε θέματα δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών

Με το νόμο 4002/2011 προστέθηκε, στον παραπάνω νόμο, εμβόλιμο άρθρο με αριθμό 14Β, το οποίο προέβλεπε τη δυνατότητα κατάργησης / συγχώνευσης / διάσπασης, με την έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης, των ανωνύμων εταιρειών «Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου Α.Ε. (Κ.Ε.Δ. Α.Ε.)», «Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Υλικού Α.Ε. (Ο.Δ.Δ.Υ. Α.Ε.)», «Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση Α.Ε. (Ε.Ρ.Τ. Α.Ε.)», «Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης Α.Ε.», «Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων Α.Ε. (Ο.Σ.Κ. Α.Ε.)», «Δημόσια Επιχείρηση Ανέγερσης Νοσηλευτικών Μονάδων Α.Ε. (Δ.ΕΠ.Α.ΝΟ.Μ. Α.Ε.)», «ΘΕΜΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Α.Ε.», «Ελληνικός Οργανισμός Μικρών - Μεσαίων Επιχειρήσεων και Χειροτεχνίας Α.Ε. (Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.Χ. Α.Ε.)», καθώς και των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία, «Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ι.Γ.Μ.Ε.)» και «Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας (Ε.Ι.Ν.)» και κάθε άλλου νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου που ανήκει στο Κράτος (εφόσον επιχορηγείται τακτικά από κρατικούς πόρους και άλλες δημόσιες επιχειρήσεις, εφόσον το Ελληνικό Δημόσιο είναι κύριο του συνόλου του καταβεβλημένου μετοχικού τους κεφαλαίου, αν επιβαρύνουν τον Κρατικό Προϋπολογισμό άμεσα ή έμμεσα ή αν επιδιώκουν παρεμφερή σκοπό ή για τον εξορθολογισμό του κόστους λειτουργίας τους). 

Στην δεύτερη παράγραφο του παραπάνω (14Β) εμβόλιμου άρθρου προβλέπονταν τι θέματα μπορούσε να ρυθμίσει η απόφαση περί κατάργησης / συγχώνευσης κλπ του νομικού προσώπου.

Η από 10.06.2013 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου(*), τροποποίησε αυτή τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 14Β, διευρύνοντας τον κατάλογο των θεμάτων που μπορούσαν να ρυθμιστούν με την υπουργική απόφαση.

Μια πρώτη σημείωση, λοιπόν, πρέπει να γίνει ότι Νόμος τροποποιείται με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου και μάλιστα τροποποιείται εκείνη η διάταξη που παρέχει τη (νομοθετική) εξουσιοδότηση για την έκδοση της υπουργικής απόφασης και τα θέματα που μπορεί να ρυθμίσει αυτή, δηλαδή η πράξη νομοθετικού περιεχομένου επενέβη σε εκείνη τη διάταξη νόμου, η οποία αποτελεί το νομοθετικό έρεισμα για την έκδοση της υπουργικής απόφασης και χωρίς την οποία δεν θα μπορούσε να εκδοθεί ή να ρυθμίσει αυτά τα θέματα η υπουργική απόφαση.

Κατόπιν εκδίδεται η κοινή υπουργική απόφαση υπ’ αριθμ. OIK.02/11.6.2013 που καταργεί την ΕΡΤ και ρυθμίζει – με βάση τη διευρυμένη εξουσιοδότηση που της παρασχέθηκε - τη τύχη της περιουσίας του νομικού προσώπου, τις εργασιακές σχέσεις όσων συνδέονταν με τέτοιες και άλλα θέματα.




* Σύμφωνα με το άρθρο 44 §1 του Συντάγματος, οι πράξεις νομοθετικού περιεχομένου επιτρέπονται μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης.
Ο συνταγματικός νομοθέτης υπολαμβάνει ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ως θεματοφύλακας του πολιτεύματος και της τήρησης του Συντάγματος, δεν θα υπέγραφε πράξη νομοθετικού περιεχομένου, η οποία δεν θα πληρούσε τις προϋποθέσεις για την έκδοση της. 
Επίσης, ο συνταγματικός νομοθέτης δεν αρκείται στην υπογραφή του Προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά απαιτεί οι πράξεις νομοθετικού περιεχομένου να υποβάλλονται προς κύρωση στη Βούλη, εντός σαράντα ημερών από τη σύγκληση της Βουλής σε σύνοδο.
(Κατά τη γνώμη μου, το σημείο αυτό δείχνει ότι ο συνταγματικός νομοθέτης είχε κατά νου ότι οι πράξεις νομοθετικού περιεχομένου μάλλον θα αναφέρονται σε χρόνο που η Βουλή δεν είναι σε σύνοδο, οπότε μπορεί κάλλιστα να λειτουργήσει η παραγωγή νομοθετικού έργου, και συνεπώς προσπαθεί να καλύψει την ανάγκη νομοθέτησης σε αυτή την περίπτωση. Εξ αντιδιαστολής λοιπόν, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι όταν η Βουλή είναι σε σύνοδο, τότε δεν τίθεται θέμα έκδοσης πράξης νομοθετικού περιεχομένου).
Τέλος, ο συνταγματικός νομοθέτης όρισε ότι οι πράξεις νομοθετικού περιεχομένου πρέπει να έχουν κυρωθεί από τη Βουλή εντός τριών μηνών από την υποβολή τους, άλλως παύουν να ισχύουν εφεξής.

GatheRate

Κυριακή 12 Μαΐου 2013

Είμαι μόνο οι επιλογές μου

Το ποιοί είμαστε φαίνεται από την καθημερινότητα μας, από τη στάση που κρατάμε στις καταστάσεις που αντιμετωπίζουμε, από τα όρια που θέτουμε εμείς οι ίδιοι στον εαυτό μας και στις επιθυμίες μας. Όσα πιστεύουμε ως σωστά, είτε είναι κανόνες συμπεριφοράς, είτε είναι ιδεολογία, δοκιμάζονται και αποδεικνύονται κάθε μέρα, κυρίως και πρώτα σε εμάς και σε δεύτερη φάση στους γύρω μας. Είναι μάλλον απίθανο να πιστεύουμε και να υποστηρίζουμε ανυπόκριτα και με ειλικρίνεια κάτι που δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε με τις πράξεις μας σε καθημερινή βάση. Άλλωστε, οι ιδέες, οι αντιλήψεις και τα πιστεύω μας δεν είναι τα καλά ρούχα της Κυριακής, που τα φοράμε για τις ανάγκες μιας συζήτησης και μετά τα βγάζουμε και τα τακτοποιούμε πάλι στη ντουλάπα.
Καλώς ή κακώς, πολλές από τις καθημερινές επιλογές μας είναι περισσότερο αυθόρμητες, παρά προϊόν σκέψεις και αυτό είναι η αιτία που δεν μπορούμε να κρύψουμε τις πραγματικές πεποιθήσεις μας, τον ηθικό μας κώδικα και τη κατανόηση που έχουμε για τα πράγματα και τις καταστάσεις γύρω μας. 
Το τι ο καθένας μας πιστεύει και ορίζει ως σημαντικό είναι - ή θα έπρεπε να είναι - η πιο προσωπική επιλογή μας. Ενσυνείδητη ή ασυνείδητη, δείχνει πάντα τις προτεραιότητες μας και τη θέση που έχουμε πάρει απέναντι σε συγκεκριμένη κατάσταση. Αν κάποιος είχε την υπομονή και τη διάθεση να παρατηρήσει τη συμπεριφορά μας, αργά ή γρήγορα θα ήταν σε θέση να προσδιορίσει με σχετική ακρίβεια τι θεωρούμε σημαντικό, τι επιλογές έχουμε κάνει, τι στάση κρατάμε απέναντι στη ζωή.
Οι επιλογές μας είναι αυτές που τελικά προσδιορίζουν, καθορίζουν και διαμορφώνουν την κοσμοθεωρία μας και όχι το αντίστροφο. Μπορεί σε μια συζήτηση να διακηρύττουμε με πάθος την προσήλωση μας στην α' ή β' άποψη, επιλογή, αξία, αλλά τελικά είναι οι καθημερινές πράξεις μας που θα αποδείξουν ή θα καταρρίψουν τα λεγόμενα μας. Μπορεί να είμαστε σε θέση να υποστηρίζουμε με περίπλοκα επιχειρήματα και νοητικές κατασκευές την α' ή β' ιδεολογία, αλλά τελικά είναι η συμπεριφορά μας στην καθημερινότητα μας που θα αποδείξει την αφοσίωση μας σε αυτά που υποστηρίζουμε ότι θεωρούμε σωστά και σημαντικά.

Είναι γενικά παραδεκτή η θέση ότι όλοι είμαστε προϊόντα του περιβάλλοντος μας και των επιρροών που έχουμε δεχθεί. Προσωπικά, πιστεύω ότι από ένα σημείο και μετά θα πρέπει να αναλαμβάνουμε το ρόλο του συνδιαμορφωτή, διότι είναι μεν αληθές ότι το περιβάλλον μας μάς καθορίζει σε μεγάλο βαθμό, αλλά κάποια στιγμή - υποτίθεται - αναλαμβάνουμε την ευθύνη του εαυτού μας και αυτή η ευθύνη είναι κατ' αρχήν η συνειδητοποίηση του τι και γιατί πιστεύουμε, αποδεχόμαστε, υποστηρίζουμε, και η εν συνεχεία τυχόν αλλαγή όσων θεωρούμε πια λανθασμένα. Σε κάθε περίπτωση όμως είμαστε οι επιλογές μας, για όποιο λόγο κι αν τις κάνουμε. Εάν δεν αλλάξουμε τις επιλογές μας είναι μάλλον δύσκολο να άλλάξουμε τις αντιλήψεις μας, διότι δεν είναι εφικτό αυτά τα δύο να βρίσκονται σε αντίθεση, τουλάχιστον όχι για πολύ. Αργά ή γρήγορα, το ένα θα επηρεάσει το άλλο και εν τέλει θα το διαμορφώσει.

Δεν θεωρώ όμως απίθανο ένας άνθρωπος να μεταμεληθεί ή να μεταστραφεί ως προς τις ιδέες του ή τις επιλογές του, λόγω αλλαγής αντιλήψεων. Θεωρώ όμως απίθανο, ή έστω δύσκολο, αυτή η μεταστροφή να αφορά βασικές, δομικές, ή κύριες αντιλήψεις του. Σίγουρα δε, η μεταμέλεια ή η μεταστροφή του θα μένουν να αποδειχθούν από τις επιλογές που θα κάνει στη συνέχεια.


Μετά από σειρά λαθών, έμαθα ότι είναι επίσης σημαντικό, όταν παρατηρούμε τις επιλογές μας και κατ' επέκταση τις ιδέες και τις αντιλήψεις μας, να μάθουμε στον εαυτό μας να βλέπει αυτό που πραγματικά υπάρχει και εάν υπάρχει, να είμαστε ειλικρινείς για τα αίτια που μας ώθησαν στη μια ή στην άλλη επιλογή, διότι κατά βάθος πάντα τείνουμε, όπως είναι άλλωστε αναμενόμενο, να βρίσκουμε δικαιολογίες για όσα κάναμε και μας φαίνονται λάθος. Κι αν είναι δικαιολογημένο να προσπαθούμε να υπεραπιστούμε τον εαυτό μας απέναντι στην κριτική του, δεν είναι δικαιολογημένο να συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε τις ίδιες δικαιολογίες για να συνεχίσουμε να κάνουμε όσα ήδη έχουμε εκτιμήσει ως λανθασμένα. Μπορούμε να μας συγχωρούμε για τα λάθη μας, αντιλαμβανόμενοι τους λόγους που έγιναν, αλλά δεν μπορούμε να μην μας αλλάξουμε, ώστε να μην κάνουμε πια τα ίδια λάθη.
(Δεν ξέρω πως κατέληξα με αυτό το κείμενο και για την ακρίβεια δεν ξέρω καν γιατί το έγραψα. Επίσης, αναρωτιέμαι συχνά γιατί τον τελευταίο καιρό όλο με κάτι τέτοια θέματα καταπιάνομαι. Αφηρημένα και αφαιρετικά. Αλλάζω προτεραιότητες; Με αλλάζουν οι καταστάσεις; Ίσως και τα δύο.)

GatheRate

Σάββατο 13 Απριλίου 2013

Ό,τι μου φανεί

Ι. Είναι δύσκολο να ζήσεις παραμυθένιες στιγμές, χωρίς παραμύθι και πάει πολύς καιρός από τότε που εγώ άφησα το δικό μου. Κακώς, σκέφτομαι μερικές φορές. Αμέσως όμως, θυμώνω και με επιπλήττω για το έλλειμα αφοσίωσης στα "γιατί" αυτού του κόσμου (που δεν χωρούν σε παραμύθια) και εγώ υποσχέθηκα να ψάχνω πάντα. Επιτρέπω όμως στον εαυτό μου την παρασπονδία να ζήσει για λίγο ένα ξένο παραμύθι, μέσα από τα βιβλία. Κάπως σαν τον αέρα που ρουφάς, πριν χώσεις ξανά το κεφάλι κάτω από το νερό. Πως αλλιώς να επιβιώσει μια μάγισσα, στον κόσμο που όλοι λένε πραγματικό, αλλά δεν της φαίνεται καθόλου αληθινός; 

ΙΙ. Όπως έχουμε και άλλοτε πει, το βασικότερο προσόν μιας μάγισσας είναι η Πρώτη Ματιά και οι Δεύτερες Σκέψεις (αν έχεις και Τρίτες Σκέψεις, τότε κορίτσι μου, έχεις χάρισμα). Με την Πρώτη Ματιά βλέπεις αυτό που πραγματικά υπάρχει (και ουχί που αυτό που όλοι νομίζουν ότι υπάρχει) και με τις Δεύτερες Σκέψεις επεξεργάζεσαι τα δεδομένα που σου παρείχε η Πρώτη Ματιά. 

Η Πρώτη Ματιά και οι Δεύτερες Σκέψεις είναι προσόν αν θέλεις να γίνεις μάγισσα, αλλά είναι κατάρα, αν θέλεις να ενταχθείς ομαλά στον κοινωνικό σου περίγυρο. Και το χειρότερο είναι ότι δεν έχουν διακόπτη on-off. Έτσι λοιπόν δυσκολεύεσαι αφάνταστα - για την ακρίβεια δεν κατορθώνεις - να δεις αυτά που βλέπουν οι άλλοι, ή βλέπεις πράγματα εκεί που οι άλλοι βλέπουν το κενό. 

Περιστατικό Νο 1, εν είδει παραδείγματος : Βαράει μήνυμα στο κινητό. "Α, για ευχές είναι". Διαβάζω. Γαμωσταυρίζω (είναι η ίδια κονσέρβα με "ευχές" που πέρυσι μου είχε στείλει κάποιος άλλος). "Γιατί παιδάκι μου βρίζεις; Ευχές σου έστειλε ο άνθρωπος". "Ναι καλά, χέστηκε για τις ευχές, όπως επίσης χέστηκε για το αν ζω ή πέθανα. Απλώς το θεώρησε politically correct να μου στείλει ένα sms. Ευχές είναι αυτές; Deleeeeeeeeeeeeeeete"

Περιστατικό Νο 2, εν είδει παραδείγματος :
- Παρακαλώ;
- Που είσαι ρε μαλακισμένο;
- Ορίστε; Ποιος είναι;
- Έλα ρε, ο [καλύπτεται από το απόρρητο] είμαι. Καλά είσαι; Είπα να πάρω ένα τηλέφωνο να δω να ζεις και ταλαιπωρείς ακόμη κόσμο!
 ...
-  [καλύπτεται από το απόρρητο], χάρηκα πολύ που σε άκουσα! Φιλιά.

ΙΙΙ.  Τελικά, νομίζω ότι έχουμε υποτιμήσει την αξία της θρησκείας για τον άνθρωπο. Όλες οι θρησκείες που σέβονται τον εαυτό τους, και για το λόγο αυτό έχουν εξελιχθεί σε megaμπίζνες, έχουν και έναν κακό. Ο δικός μας κακός είναι ο διάβολος. Κάνεις μια μαλακία και μετά λες , "Κοίτα τι πήγε με έβαλε ο διάολος να κάνω!" αντί να πεις "Μα τι σκατά έχω μέσα στο κεφάλι μου και πήγα και έκανα τέτοια μαλακία;". Βλέπεις όλη αυτή την αδικία και τη δυστυχία γύρω σου και λες "Αυτά είναι δουλειές του διαόλου" αντί να πεις "Μα καλά πως το επιτρέπω να συμβαίνει αυτό;" ή "Γιατί το επιτρέπω να συμβαίνει αυτό;"... Καθάρισες. Δεν χρειάζεται να κάνουμε τίποτα. Για όλα φταίει ο διάολος. Εμείς δεν χρειάζεται να κουνήσουμε το δακτυλάκι μας, για να διορθώσουμε ή να μην επιτρέψουμε να συμβούν. Μεγάλη εφεύρεση, σου λέω, ο κακός που φταίει για όλα.

IV. Κάπου διάβασα ότι οι περισσότεροι άνθρωποι βαριούνται να διαβάζουν κείμενα που υπερβαίνουν τις 600 - 800 λέξεις. Σόρρυ κιόλας που θα γίνω πνεύμα αντιλογίας, αλλά εάν κάτι βρίσκεις ότι παρουσιάζει ενδιαφέρον, γιατί να βαρεθείς να το διαβάσεις όλο;  Και επίσης, πόσα πράγματα περιμένεις ότι μπορεί  να αναπτύξει ένας άνθρωπος με 800 λέξεις; Ακόμη και ανέκδοτο περιέχει περί τις 100 λέξεις (ναι έκατσα και τις μέτρησα και είναι από το ανέκδοτο που ένας δικηγόρος προτείνει σε μια ξανθιά, κατά τη διάρκεια μιας πτήσης, να παίξουν το παιχνίδι των ερωτήσεων και απαντήσεων επ' αμοιβή).

GatheRate

Το παιδί του Μίσους και της Βλακείας

Το Μίσος ήταν τέτοιος ο χαρακτήρας του που απέκλειε τη συνύπαρξη του με κάτι άλλο, ο,τιδήποτε. Το ήξερε και αυτό το ήξεραν και οι άλλοι. Κάποια στιγμή όμως, κάποια μια και μοναδική στιγμή, ανεπανάληπτη έκτοτε, ήρθε κοντά με τη Βλακεία. Παρότι συγγενείς εξ αίματος, ζευγάρωσαν. Ίσως και να αγαπήθηκαν, κανείς όμως ποτέ δεν θα μάθει, γιατί το Μίσος ήταν πάντα τυφλό και η Βλακεία πάντα αφελής. Ζευγάρωσαν και έκαναν ένα παιδί. Ένα παιδί πιο άσχημο, από τους γονείς του. Ένα παιδί τόσο άσχημο, που ακόμη και οι γονείς του δεν άντεχαν τη θέα του. Ήταν όμως γονείς και όπως και να το κάνουμε δεν μπορούσαν να παραδεχθούν την ασχήμια του. Προσπαθούσαν μάταια να τη δικαιολογήσουν, με την ελπίδα να τη μειώσουν, να την εξαφανίσουν. Έντυναν το παιδί τους με ονόματα, με λέξεις, με δικαιολογίες, όλα πλούσια και καλοφτιαγμένα, παραγγελίες ακριβές σε ξακουστούς μαστόρους, αλλά λίγα κατάφερναν. Το παιδί παρέμενε αποκρουστικά άσχημο και ο κόσμος δεν ήθελε να γνωρίζει καν την ύπαρξη του. 

Αλλάζουν όμως οι καιροί και μαζί τους αλλάζει και ο κόσμος. Άρχισε να βλέπει με συμπάθεια το Μίσος και τη Βλακεία. Άλλωστε πάντα και οι δύο είχαν "παρήγορα" λόγια να προσφέρουν στον κόσμο. Και όσο μεγαλύτερη η ανάγκη για παρηγοριά, τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη για λόγια. Και το παιδί τους, όπως και να το δει κανείς, ήταν το συμπύκνωμα των παρηγοριτικών λόγων και των δύο. Ήταν όμως άσχημο. Όχι όμως και τόσο, όταν το έβλεπες με όλες τις έννοιες και λέξεις του ντυμένο. Ίσως να μην ήταν και τόσο άσχημο τελικά.

Το παιδί μεγάλωνε και ο κόσμος άλλαζε, κατευθυνόμενα, όπως πάντα. Ο κόσμος συνήθιζε την ύπαρξη του παιδιού, συνήθιζε και την όψη του. Δεν μπορούσε παρά να λάβει σοβαρά υπ' όψιν του και τις συμβουλές ότι παιδί είναι, δεν σωστό να το αποκλείουμε, παιδί είναι, δεν είναι σωστό να το απομονώνουμε. 

Δεν υπάρχει πιο μεγάλη δύναμη από τη συνήθεια. Ο κόσμος είχε συνηθίσει την ασχήμια του παιδιού και δεν του έκανε εντύπωση πια. Το έβλεπε πλέον παντού, το συνήθισε. Άλλωστε, όπως φημολογούνταν δεν ήταν πολύ διαφορετικό από τα άλλα παιδιά, ήταν σαν ένα άλλο οποιοδήποτε παιδί, έτσι έλεγαν πολλοί και ακόμη περισσότεροι τους πίστευαν. Έντάξει, ίσως ήταν λιγάκι πιο επιθετικό, αλλά τι σημασία είχε.  

Ήταν ακόμη άσχημο, όμως όχι όσο πριν. Το παιδί είχε κληρονομήσει τις ιδιότητες των γονιών του. Ο κόσμος είχε εκπλαγεί από την παρηγοριά που αυτό το παιδί, το παιδί του Μίσους και της Βλακείας, είχε να προσφέρει. Έστω και με σκοπό το κέρδος. Το παιδί είχε προίκα του, όλα όσα οι γονείς του είχαν πετύχει, που δεν ήταν και λίγα. Μια μέρα αποφάσισε να επενδύσει τον πλούτο των γονιών του, να τον αυγατίσει. Είχε δίκιο, πολύ σύντομα κέρδισε πολλαπλάσια. Οι ψίθυροι οργίαζαν και άρχισαν να γίνονται φωνές. "Δεν είναι έτσι όπως νομίζετε", "Μήπως πρέπει να του δώσουμε μια ευκαιρία;", "Ίσως να είναι μια κάποια λύση". 

Δεν έλειπαν όμως και οι φωνές που διατείνονταν ότι ήταν πάντα το παιδί του Μίσους και της Βλακείας, ότι ήταν πάντα άσχημο και τώρα δεν είναι λιγότερο, επειδή μας παρηγορεί. Κι αν στην αρχή αυτές οι φωνές εξέφραζαν την πλειονότητα, σιγά σιγά η ένταση τους έφθινε. Υπήρχαν τώρα οι φωνές που υποστήριζαν ότι είναι κακοποίηση να αποκλείεις ένα παιδί, ότι είναι ρατσιστικό να υποστηρίζεις ότι το παιδί γίνεται το κράμα των γονιών του, ότι είναι άδικο να χρεώνεις σε ένα παιδί την ασχήμια του. Ήταν πειστικές. Άλλωστε, ποιός θα μπορούσε να αντιλέξει ότι ο αποκλεισμός καθ' εαυτός δεν είναι κακός; Ποιός θα μπορούσε να έχει αντίρρηση ότι ο ρατσισμός καθ' εαυτός είναι κατακριτέος; Λίγοι αναρωτήθηκαν εάν κάνεις/είσαι όλα αυτά τα κακά, όταν απλώς δεν θέλεις το παιδί του Μίσους και της Βλακείας να περνάει απαρατήρητο και ακόμη λιγότεροι άντεξαν την ταμπέλα που τους κόλλαγαν όταν εξέφραζαν αντιρρήσεις πως τα πράγματα δεν είναι έτσι όπως παρουσιάζονται. 

Οι αντιστάσεις λιγόστευαν και κουράζονταν.

GatheRate

Τρίτη 2 Απριλίου 2013

Τρεις φωτογραφίες και μια προφητεία

1. Κάθε βράδυ, πριν ξαπλώσω, φιλώ τη μόνη οριστική, αμετάκλητη και αδιαπραγμάτευτη δέσμευση που έχω επιτρέψει στον εαυτό μου. Ο γιος μου, πολλές φορές, μέσα στον ύπνο του, απλώνει τα χέρια του και με αγκαλάζει γύρω από το λαιμό, κρατώντας με για αρκετή ώρα. 

(Μακάρι να μην χρειαστεί ποτέ να επιβεβαιώσω ότι αυτό το συναίσθημα καταργεί κάθε όριο που μπορεί να διαθέτω σαν άνθρωπος, κυρίως διότι κατά βάθος ξέρω ότι τότε θα είμαι ικανή για τα πάντα)

2. Στο πεζοδρόμιο, απέναντι από το γραφείο μου, κάθεται, κάθε μέρα, ένας γερασμένος,  απροσδιόριστης όμως ηλικίας, άνδρας. Σκυφτός, κουρασμένος, αλλά όχι ταπεινωμένος. Κρατάει ένα πλαστικό ποτήρι, αλλά δεν το απλώνει, ούτε ζητάει χρήματα. Αν του αφήσεις χρήματα, δεν θα σου μιλήσει. Θα σηκώσει το κεφάλι του και θα σε κοιτάξει στα μάτια. Άφωνος, αλλά όχι σιωπηλός.

(Δεν υπάρχει πιο δυνατή κραυγή από τη σιωπή. Δεν υπάρχει πιο σαφές μήνυμα από αυτό που στέλνουν τα μάτια ενός ανθρώπου. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη υποκρισία από το να μην καταλαβαίνεις.)

3. Στον περιφερειακό, στα Τουρκοβούνια, ένας παππούς, που ήδη διανύει, αν όχι εξαντλεί, την όγδοη δεκαετία της ζωής του, περπατά στο στενό πεζοδρόμιο, στηριζόμενος σε ένα μπαστούνι, ενώ με το ελεύθερο χέρι του προσπαθεί να κρατήσει μια αγκαλιά χόρτα που έχει μαζέψει.

(Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο κέντρο της Αθήνας. Το μάζεμα χόρτων είναι μια από εκείνες τις ασχολίες που, στο μυαλό μου, ήταν άμεσα συνδεδεμένες με ένα χωράφι, με ένα χωριό. Δεν είχα ξαναδεί να μαζεύουν χόρτα μέσα στην πόλη.)


 
Κάπου στα τέλη της δεκαετίας του '80, σε ένα σαλόνι σε ένα σπίτι στην ελληνική επαρχία, ένα μεσημέρι καλοκαιριού, δύο άντρες, που έζησαν και πολέμησαν στην Κατοχή και στον Εμφύλιο, συζητούν.
- Δημήτρη, το τέταρτο Ράιχ θα είναι οικονομικό.
- Απόστολε, νομίζω ότι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι έχουν γίνει μάθημα σε όλους.

(Είκοσι και πλέον χρόνια μετά, οι άνδρες αυτοί έχουν πεθάνει, αλλά όχι τα λόγια τους.)

GatheRate