Συντακτική ανάλυση

Όταν ήμουν παιδί, οι οικογενειακές επισκέψεις στην εκκλησία ήταν αρκετά συχνές. Όχι απαραίτητα σε εβδομαδιαία βάση, αλλά πάντως περισσότερες από όσες θα μου άρεσαν και το χειρότερο διαρκούσαν πολύ, αφού πηγαίναμε σχεδόν με την έναρξη της θείας λειτουργίας, σε αντίθεση με άλλους "ευσεβείς χριστιανούς" που προσέρχονταν λίγο πριν από το "δι' ευχών".

Δε νομίζω ότι χρειάζεται να τονίσω το πόσο πολύ βαριόμουν. Στην αρχή προσπαθούσα να παρακολουθήσω την "πλοκή" (τελετουργικό), την οποία μου είχε εξηγήσει, με περισσότερες λεπτομέρειες από όσες είναι ευρέως γνωστές, ο πατέρας μου, που είχε φοιτήσει σε ιερατική σχολή (ένα είδος "ιδιωτικού" σχολείου-οικοτροφείου, προφανώς υπό τη "σκέπη" της εκκλησίας, το οποίο στα χρόνια του πατέρα μου ήταν ουσιαστικά ο μόνος δρόμος για την ανώτατη εκπαίδευση, στην οποία επιθυμούσε διακαώς - και για το λόγο αυτό, δεν υπήρχε περίπτωση να μην συμβεί - η συνονόματη γιαγιά μου να βάλει τον αγαπημένο της γιο).

Σύντομα όμως, η "πλοκή" δεν ήταν αρκετή για να κρατήσει το ενδιαφέρον μου, όπως δεν κράτησε για αρκετό καιρό το ενδιαφέρον μου και η - κατά τη γνώμη μου - διεστραμμένη τεχνοτροπία της αγιογραφίας.

Η σωτηρία μου ήλθε όταν  ξεκίνησα το Λύκειο και άρχισα να διδάσκομαι αρχαία ελληνικά. Τα κείμενα της θείας λειτουργίας, όπως και τα περισσότερα από τα εκκλησιαστικά κείμενα είναι γραμμένα σε αρχαΐζουσα καθαρεύουσα και έτσι μοιάζουν εκπληκτικά με τα αρχαία ελληνικά. Ζήτησα λοιπόν από τη μητέρα μου και μου αγόρασε το βιβλιαράκι της θείας λειτουργίας, με μοναδικό όμως σκοπό να έχω μπροστά μου το γραπτό κείμενο, προκειμένου να μπορώ να άνεση να κάνω ... συντακτική ανάλυση! (Τις ημέρες δε που είχα κέφια, έκλινα και όποιο ανώμαλο ρήμα έβρισκα.)

Ο στόχος μου ήταν να μην βαριέμαι τις ατελείωτες εκείνες ώρες, αλλά αποδείχθηκε ότι το κέρδος ήταν πολλαπλό. Η μητέρα μου ήταν χαρούμενη επειδή με είχε αναθρέψει σωστά (αν και πάντα με κοίταγε στραβά όταν στο "τας πρεσβείας της Θεοτόκου" δεν έσπευδα να σταυροκοπηθώ) και οι καθηγητές των αρχαίων στο σχολείο με επαινούσαν για την ταχύτητα στην συντακτική ανάλυση (κάτι που "έβγαινε" και στους βαθμούς), που προφανώς ήταν αποτέλεσμα της "προπόνησης" που έκανα με τα ιερά κείμενα.

Σημείωση # 4

Τα μπλογκς είναι το σαλόνι του σπιτιού μας, που δεχόμαστε τους πιο αγαπητούς από τους φίλους μας και ψάχνουμε όλοι μαζί την απάντηση. Σε οποιαδήποτε ερώτηση, δεν έχει σημασία.

Η μη κυρωθείσα ΠΝΠ, η ΚΥΑ και η ΕΡΤ

Με τη χθεσινή εισβολή στην ΕΡΤ, επανήλθαν στο προσκήνιο πολλά θέματα. Ιδιαίτερα όμως μας απασχόλησε η νομική βάση επί της οποίας πραγματοποιήθηκε η εκκένωση του κτιρίου. Πιο συγκεκριμένα, δεδομένης της άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας κύρωσης της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (εφεξής ΠΝΠ) που αφορούσε την ΕΡΤ, αναρωτηθήκαμε όλοι, με ποιά βάση και από ποιον τελικά διατάχθηκε η εκκένωση του κτιρίου.

Σε πρώτη φάση, καλό θα ήταν να ξεκαθαρίσουμε τι πραγματικά έγινε χθες. Ομολογώ ότι ακόμη και εγώ υπέθεσα ότι η εκκένωση διατάχθηκε με εισαγγελική παραγγελία, που είτε είχε ήδη εκδοθεί προ καιρού, είτε εκδόθηκε π.χ. την προηγούμενη ημέρα. Από τα στοιχεία που ήρθαν στο φως, στην πορεία της χθεσινής ημέρας, προκύπτει ότι υπήρχε μεν παρουσία εισαγγελέα, αλλά η διαταγή εκκένωσης δεν προήλθε από την εισαγγελική αρχή, αλλά από τη Γενική Διεύθυνση της Αστυνομίας, η οποία είχε ζητήσει την παρουσία του εισαγγελέα. Πρώτο συμπέρασμα λοιπόν είναι ότι η εκκένωση του κτιρίου δεν έγινε επί τη βάσει οποιασδήποτε δικαστικής παραγγελίας ή πράξης της διοικήσεως. 

Στο θέμα της ΠΝΠ που αφορούσε την ΕΡΤ και δεν κυρώθηκε (παρήλθε άπρακτη η σχετική  προθεσμία), καλό θα ήταν επίσης να θυμίσουμε κάποια πράγματα που και εγώ είχα ξεχάσει και οδηγήθηκα σε κάποια φάση σε λάθος συμπεράσματα.

Όπως είχα γράψει και σε παλαιότερο ποστ, η από 11.06.2013 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, τροποποίησε τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 14Β του Ν. 3429/2005, ο οποίος ρύθμιζε θέματα δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών, διευρύνοντας τον κατάλογο των θεμάτων που μπορούσαν να ρυθμιστούν με την υπουργική απόφαση. Κατόπιν αυτής της "επιπλέον" νομοθετικής εξουσιοδότησης που παρασχέθηκε στους συναρμόδιους υπουργούς, εκδόθηκε η κοινή υπουργική απόφαση υπ’ αριθμ. OIK.02/11.6.2013 (εφεξής ΚΥΑ) που καταργεί την ΕΡΤ και ρυθμίζει – με βάση τη διευρυμένη εξουσιοδότηση που της παρασχέθηκε - τη τύχη της περιουσίας του νομικού προσώπου, τις εργασιακές σχέσεις όσων συνδέονταν με τέτοιες και άλλα θέματα.

Στις 18.10.2013, παρήλθε η προθεσμία κύρωσης της ΠΝΠ και ως εκ της διατάξεως του άρθρου 44 § 1 εδάφιο τελευταίο του Συντάγματος, έπαψε εφεξής να ισχύει. Η παύση ισχύος της ΠΝΠ ξεκινά από αυτή την ημερομηνία και για το μέλλον (ex nunc, που λέμε και στο "χωριό" μου) και συνεπώς από την ημερομηνία αυτή και μετέπειτα δεν παράγει έννομες συνέπειες. Όσες πράξεις έγιναν κατά την περίοδο ισχύος της είναι ισχυρές και δεν ανατρέπονται από το γεγονός ότι δεν κυρώθηκε τελικά, αλλά δεν μπορεί στο μέλλον να αποτελέσει έρεισμα για την έκδοση άλλων πράξεων. 

Τι σημαίνει όμως αυτό για την περίπτωση της ΕΡΤ; Όπως είπαμε ήδη, με την ΠΝΠ ουσιαστικά διευρύνθηκε η νομοθετική εξουσιοδότηση προς τους συναρμόδιους υπουργούς να ρυθμίσουν περισσότερα θέματα με την απόφαση τους, από όσα τους έδινε το άρθρο 14Β του Ν. 3429/2005, πριν από τη τροποποίηση του με την ΠΝΠ. Η ΚΥΑ εκδόθηκε εντός της προθεσμίας κύρωσης ΠΝΠ, γεγονός που συνεπάγεται ότι κατά το χρόνο έκδοσης της ΚΥΑ, η ΠΝΠ λειτουργούσε πλήρως και οι συναρμόδιοι υπουργοί είχαν το δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν τη νομοθετική εξουσιοδότηση που τους παρείχε, το οποίο και έπραξαν. 

Μετά την άρπακτη πάροδο της προθεσμίας κύρωσης της ΠΝΠ, καμία επόμενη υπουργική απόφαση δεν μπορεί να στηριχθεί στην τροποποίηση που επέφερε η ΠΝΠ στο άρθρο 14Β του Ν. 3429/2005 και να κάνει χρήση της διευρυμένης εξουσιοδότησης, διότι η ΠΝΠ έχει πάψει να ισχύει. 

Πρακτικά, λοιπόν, η μη κύρωση της ΠΝΠ δεν ανατρέπει το κλείσιμο της ΕΡΤ, το οποίο αποφασίστηκε με την ΚΥΑ (και όχι με την ΠΝΠ). Δεν επιφέρει όμως και την ανατροπή της ως άνω ΚΥΑ, στο μέτρο που κατά το χρόνο έκδοσης της, ίσχυε η νομοθετική εξουσιοδότηση που της παρείχε η ΠΝΠ.

[Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να αναφέρω ότι χθες το Μ. Βορίδης στη Βουλή ανέφερε ότι "...για μια ΠΝΠ, είτε κυρωθεί, είτε όχι, δεν χάνονται οι έννομες συνέπειες της". Αυτό, ειδικά προερχόμενο από νομικό, είναι απαράδεκτο, στο μέτρο που ως έννομες συνέπειες νοούνται σε αυτή την περίπτωση, η τροποποίηση του άρθρο 14Β του Ν. 3429/1983 και αυτές χάνονται μετά την άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας κύρωσης της ΠΝΠ. Πιθανότατα αυτό που ήθελε να πει είναι ότι δεν ανατρέπονται τα αποτελέσματα, ήτοι οι νομικές και πραγματικές καταστάσεις που δημιουργήθηκαν ενόσω διανύαμε την προθεσμία κύρωσης της ΠΝΠ. Υποθέτω φυσικά ότι αυτό ήθελε να πει, διότι αυτό θα ήταν το ορθό νομικά να πει. Βέβαια, επειδή δεν μπορώ να φανταστώ πώς μπορεί νομικός και πεπειραμένος δικηγόρος να μην μπορεί να εκφραστεί σωστά στη γλώσσα της δουλειάς του, υποθέτω ότι ο κος Βορίδης, επέλεξε αυτή την έκφραση, παρότι ορολογικά λανθασμένη, ώστε να γίνει κατανοητό σε  όλους, ακόμη και στους μη νομικούς, και ίσως ιδίως σε αυτούς, το γεγονός ότι κατά τη γνώμη του - και κατά τη γνώμη της κυβέρνησης - δεν ήταν σημαντικό να κυρωθεί η ΠΝΠ, διότι είχαν πάρει αυτό που ήθελαν. Εν ολίγοις, ήθελε μάλλον να καταλάβουμε ότι, είτε τους ήταν εξ αρχής αδιάφορη, είτε έγινε στη συνέχεια αδιάφορη, η δυνατότητα να κυρώσουν την ΠΝΠ, στο μέτρο που είχαν υπάρξει αντιδράσεις από ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ για το θέμα της ΕΡΤ (η τελευταία ισχυρίστηκε ότι για το λόγο αυτό αποχωρεί από το συγκυβέρνηση), διότι στο μεταξύ είχαν κάνει χρήση των ωφελειών της, εκδίδοντας την ΚΥΑ για το κλείσιμο της ΕΡΤ (και ρυθμίζοντας όλα τα θέματα που ήθελαν με τη χρήση της διευρευμένης εξουσιοδότησης που τους παρείχε η ΠΝΠ), εντός προθεσμίας κύρωσης της ΠΝΠ, οπότε ακόμη και μετά τη μη κύρωση της, τίποτα από αυτά δεν μπορεί να ανατραπεί. Απορώ για ποιό λόγο στο τέλος της φράσης του δεν είπε και "Σας τη φέραμε!"]

Για το τέλος, άφησα ένα ερώτημα που είδα, σχετικά με κατά πόσο οι προϋποθέσεις για την έκδοση της ΠΝΠ θα ελεγχθούν, έστω και παρεμπιπτόντως, π.χ. σε μια δίκη που αφορά το κύρος της ΚΥΑ. Επ' αυτού, από μια πρόχειρη έρευνα στη βάση νομικών δεδομένων του ΔΣΑ, βρήκα μια απόφαση του Ε' Τμήματος του Αρείου Πάγου (367/1997) και μια απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (3636/1989), οι οποίες, και οι δύο, συμφωνούν, ότι δεν υπόκεται σε δικαστικό έλεγχο η συνδρομή των προϋποθέσεων έκδοσης της ΠΝΠ (έκτακτες περιστάσεις και εξαιρετικά επείγουσα και απρόβλεπτη ανάγκη). Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι στην απόφαση του ΣτΕ υπάρχει αντίθετη μειοψηφία, σύμφωνα με την οποία "...κατά την έννοια της πιό πάνω διατάξεως του άρθρου 44 παρ. 1 του Συντάγματος σε περίπτωση κατά την οποίαν δεν υποβληθεί στη Βουλή προς κύρωση πράξη νομοθετικού περιεχομένου ή δεν κυρωθεί απ' αυτήν, ναι μεν η Πράξη Νομοθετικού Πειεχομένου παύει να ισχύει εφ' εξής, το κύρος της όμως για το διάστημα που έχει εν τω μεταξύ διαρρεύσει εξαρτάται από το εάν συνέτρεχε κατά τον χρόνον εκδόσεώς της η προϋπόθεση των εκτάκτων περιστάσεων "εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης". Ο έλεγχος δε της συνδρομής της προϋποθέσεως αυτής, την οποία αξιώνει το Σύνταγμα για να επιστρέψει την χωρίς συμμετοχή της Βουλής εξαιρετική άσκηση νομοθετικής εξουσίας, επιφυλάσσεται στην περίπτωση αυτή στον δικαστή, κατά την αληθή έννοιαν του άρθρου 44 παρ. 1 του Συντάγματος, ερμηνευομένου σε συνδυασμό με τα άρθρα 87 παρ. 3 και 93 παρ. 4 αυτού. Υπό την αντίθετη ερμηνεία παρέχεται στην εκτελεστική εξουσία η δυνατότητα να θεσπίζει κανόνες δικαίου με οποιοδήποτε περιεχόμενο χωρίς καμμία απολύτως, ούτε καν εκ των υστέρων, σύμπραξη της Βουλής. Τέτοια όμως δυνατότητα δεν θέλησε να παραχωρήσει στην εκτελεστική εξουσία ο συνταγματικός νομοθέτης, όπως προκύπτει και από τις προπαρασκευαστικές εργασίες του Συντάγματος, κατά την διάρκεια των οποίων τονίσθηκε ότι υπό το νέο άρθρο 44 παρ. 1 του Συντάγματος τα δικαστήρια δεν θα έχουν εξουσία να ελέγξουν την συνδρομή τις πιό πάνω προϋποθέσεως, διότι τούτο είναι έργο της Βουλής, εξ ου συνάγεται, κατά την πιό πάνω γνώμη της μειοψηφίας, ότι εάν η πράξη νομοθετικού περιεχομένου δεν υποβληθεί προς έγκριση στη Βουλή ή δεν εγκριθεί από αυτήν, τον έλεγχο αυτόν θα τον ασκήσει ελλείψει άλλου οργάνου ο δικαστής (βλ. πρακτικά Συζητήσεως επί του σχεδίου Συντάγματος της Α' Υποεπιτροπής της Βουλής σελ. 174-175)...". 

Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η νομολογία αποφαίνεται ότι οι ΠΝΠ δεν ελέγχονται ως προς τη συνδρομή των προϋποθέσεων έκδοσης τους, αλλά υπάρχει και μια γνώμη που αναφέρει ότι σε περίπτωση μη κύρωσης τους (είτε λόγω καταψήφισης του νόμου που τις κυρώνει, είτε λόγω άπρακτης παρέλευσης της σχετικής προθεσμίας) τότε, ελλείψει άλλου αρμοδίου οργάνου, οι προϋποθέσεις έκδοσης ΠΝΠ υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο. Παρότι λοιπόν το ΣτΕ την τελευταία τριετία συντάσσεται πλήρως με όποιον ισχυρισμό προβάλλει το ελληνικό δημόσιο για να στηρίξει παράλογες και αντισυνταγματικές διατάξεις, που έχουν ως επί το πλείστον να κάνουν με εισπρακτικά μέτρα, διατηρούμε μια απειροελάχιστη ελπίδα ότι αυτή τη φορά θα δει το θέμα πιο νομικά και λιγότερο οικονομικά.

Σημείωση #3

Σε έναν κόσμο που έχει πειστεί και διδάσκει με θρησκευτική προσήλωση τα "παιδιά" του ότι είναι σημαντικό να είσαι σημαντικός, είναι πολύ δύσκολο να καταπιείς το γεγονός ότι δεν είσαι τελικά σημαντικός, ούτε καν ξεχωριστός. 

Μπορεί να είσαι το πιο πετυχημένο σπερματοζωάριο. Μπορεί να είσαι μια απολύτως μοναδική μείξη του γενετικού υλικού του γονιών σου, η οποία όμως είναι εν τέλει τυχαία. Μοναδική, αλλά τυχαία.

Και κάπως έτσι όλοι φτιάχνουμε το δικό μας παραμύθι, που θα μας κάνει ξεχωριστούς, σημαντικούς. Ο,τιδήποτε μπορεί να σε βοηθήσει να ξεχωρίσεις. Και να απαλύνει τον πόνο της ασημαντότητας. Και να κρύψει το γεγονός ότι τελικά η ζωή, με όλο τον πόνο και τη χαρά που περικλείει, δεν έχει κανένα απολύτως νόημα. Κανένα σκοπό, πέρα από την ίδια τη ζωή. 

Το παραμύθι σου, το δημιούργημα σου, που με τόσο κόπο κατασκεύασες και έπεισες τον εαυτό σου ότι είναι αληθινό. Για να αρνηθείς την πατρότητα του, αμέσως μόλις το ολοκληρώσεις. Διότι κανένα παραμύθι δεν μπορεί να πετύχει το σκοπό του, όσο γνωρίζεις ότι εσύ είσαι ο δημιουργός του. Δεν θα προλάβεις να το καμαρώσεις, διότι αμέσως μετά θα πρέπει να πείσεις τον εαυτό σου ότι δεν το έφτιαξες εσύ, ότι ήταν πάντα εκεί και σε μια στιγμή επιφοίτησης σου φανερώθηκε η αλήθεια. Το νόημα και ο σκοπός, το βάλσαμο στις πληγές σου. Για να πορευτείς μέχρι τη στιγμή που τίποτα από όλα αυτά δεν θα έχει σημασία πια. 

Και ενώ όλοι φτιάχνουμε το δικό μας παραμύθι, άλλοτε πιο απλό, άλλοτε πιο εξεζητημένο, είναι αστείο πως τείνουμε να λοιδωρούμε τους άλλους για τον ίδιο λόγο. Και κριτικάρουμε τα δικά τους παραμύθια, επειδή είναι παραμύθια.

Γελοία ανθρωπάκια που είμαστε. Γελοία, αλαζονικά ανθρωπάκια.

Γιατί χαίρεται και πανηγυρίζει ο κόσμος;

Τα ούγκανα δεν κατάφεραν να αντιληφθούν ότι η ευνοϊκή μεταχείριση που έχαιραν ήταν το αντάλλαγμα για να κρατούν τον κόσμο αποκτηνωμένο και ήσυχο και όχι για να του δίνουν αφορμές να ξεσηκωθεί. Πίστεψαν ότι θα μπορούσαν να κάνουν ό,τι γουστάρουν και να την σκαπουλάρουν πάντα. Τώρα λοιπόν θα ανακαλύψουν ότι η συμφωνία ήταν άλλη και την επόμενη θα έρθουν διαβασμένα.

Εμείς από την άλλη πλευρά, δεν καταφέρνουμε να αντιληφθούμε ότι θεατρικές παραστάσεις που η εκτελεστική εξουσία βαράει το ντέφι και η δικαστική χορεύει, δεν προοιωνίζουν τίποτα καλό. Ειδικά όταν το Δίκτυο 21 έχει καβαλήσει την εκτελεστική εξουσία και φαντασιώνεται ότι είναι ο Αη Γιώργης που θα σκοτώσει το δράκο. 

Επίσης, δεν αντιλαμβανόμαστε πόσο γελοίο δείχνει και κατ' επέκταση πόσο γελοίοι δείχνουμε εμείς οι ίδιοι όταν πιστεύουμε ότι εντός μιας εβδομάδας ανακαλύφθηκαν, συλλέχθηκαν και αξιολογήθηκαν νομικά όλα τα "καμώματα" των χρυσαύγουλων και βγήκε το πόρισμα ότι πρόκειται περί εγκληματικής οργάνωσης. Ειδικά όταν πολλά από τα "καμώματα" κυκλοφουρούσαν στο youtube μήνες τώρα.

Κι αν τα χρυσαύγουλα είναι εγκληματίες του κοινού ποινικού δικαίου, που είναι και το ξέρουμε από τότε που ήρθαν στην επιφάνεια και νωρίτερα, θα πρέπει να πάνε φυλακή, γιατί λογοδότησαν στη δικαιοσύνη για τις πράξεις τους και όχι γιατί αποφασίστηκε ότι έτσι στήνεται μια ωραία επικοινωνιακή φιέστα. Και για όσους σκεφτόμαστε "δεν πειράζει, τουλάχιστον έτσι θα πάνε φυλακή" μας περιμένουν δυσάρεστες εκπλήξεις. Σήμερα είναι οι εγκληματίες της ΧΑ, αύριο είναι άλλοι, και όχι απαραίτητα εγκληματίες. Άλλωστε, η εκτελεστική εξουσία θα αποφασίσει ποιος είναι κάθε φορά ο κακός. Όπως και όσοι νομίζουμε ότι, επειδή μερικοί κρεμανταλάδες θα περάσουν μια δυό μέρες στα κρατητήρια, σημαίνει ότι στο τέλος θα τιμωρηθούν κιόλας, ας γυρίσουμε πλευρό. Ο Μιχαλολιάκος δεν είναι η πρώτη φορά που έχει βρεθεί με κακουργήματα στην πλάτη του. Την προηγούμενη, είχε βάλει μια βόμβα σε κινηματογράφο και στο τέλος τη γλίτωσε με κάτι πλημμελήματα, και έτσι τον χαιρόμαστε και εμείς σήμερα. Κι αν νομίζουμε ότι ο φασισμός νικιέται επειδή κάτι γελοία υποκείμενα που δεν μπορούν να αρθρώσουν καταληπτή πρόταση περνούν μια βόλτα από την αστυνομία και τα ανακριτικά γραφεία, τότε μάλλον είμαστε ξεγραμμένοι. Ο εκφασισμός της κοινωνίας είναι και θα παραμείνει εδώ ακόμη κι αν η καλή νεράιδα μεταμόρφωνε τη "Μιχαλολιάκος & ΣΙΑ" σε χαλασμένη νεροκολοκύθα. Το μόνο από το οποίο γλυτώσαμε - αν γλιτώσαμε - είναι από τους ανεγκέφαλους που ήμαστε υποχρεωμένοι να τους τρώμε στη μάπα για να εκτεθούν και να καταλάβει ο κόσμος ποιοί είναι, λες και δεν ήξερε, λες και δεν ήταν εμφανές.  

Λυπάμαι λοιπόν που δεν μπορώ να συμμεριστώ τη διάχυτη χαρά. Δεν φταίει η μιζέρια μου. Φταίει το γεγονός ότι όταν μια δημοκρατία μάχεται για την επιβίωση της με τα όπλα άλλων καθεστώτων, τότε δύο τινά συμβαίνουν, είτε δεν είναι δημοκρατία, είτε έχει ήδη πεθάνει.

ΥΓ : Όχι, δεν λυπάμαι τα χρυσαυγιτάκια που τα μπουζούριασαν. Άλλωστε, δε νομίζουν ότι θα τύχουν της ίδιας μεταχείρισης που θα είχε ο οποιοσδήποτε από εμάς στα γραφεία της αντιτρομοκρατικής. Ούτε υπερασπίζομαι τα δικαιώματα τους, ας τα υπερασπιστούν μόνοι τους.

Σημείωση # 2

Ο θάνατος έχει δύο όψεις. Την εξαφάνιση μιας ύπαρξης και την απώλεια που βιώνουν οι υπόλοιποι. Και επειδή ο νεκρός δεν είναι ποτέ παρών για να θρηνήσει την εξαφάνιση του, μένουν οι υπόλοιποι να θρηνούν για την απώλεια τους. 

Ακόμη και στο θάνατο, ο άνθρωπος είναι εγωιστής. Πονά για όσα χάνει. 

Μόνη εξαίρεση, ίσως, μια μάνα, που πονά για όσα χάνει το πεθαμένο παιδί της.

Σημείωση #1

Κάθε φορά που στο μυαλό μου σχηματίζεται η απορία που θα έφτανε κάποιος για το χρήμα ή την εξουσία ή για ο,τιδήποτε θεωρεί σημαντικό, θυμάμαι τη σκηνή από την ελληνική ταινία "Ταξίδι στα Κύθηρα", στην οποία ο Δημήτρης Χορν ρωτά την Μπιμπί εάν, για ένα εκατομμύριο (χρυσές) λίρες, θα πάταγε ένα κουμπί που θα σκότωνε ένα εκατομμύριο μανδαρίνους στα βάθη της Ασίας, και εκείνη του απαντά ότι φυσικά και θα το πάταγε.

Όλοι είμαστε ικανοί για μεγαλύτερα ή μικρότερα εκγλήματα, όχι όμως πάντα και απαραίτητα ποινικά κολάσιμα. Άλλοι από προμελέτη, άλλοι από σκοπιμότητα και άλλοι από αφέλεια ή απλώς αδιαφορία. Κι αν το έγκλημα μετράται από το μέγεθος των συνεπείων του, η "δυνατότητα" μας να το τελέσουμε μετράται μόνο από την υποχωρητικότητα μας στο κίνητρο που μας ωθεί σε αυτό.

Όχι, δεν θέλω να καταλήξω κάπου. Δεν θέλω να πω τίποτα περισσότερο από το ότι όσο ανθρώπινο - ακόμη κι αναμενόμενο - κι αν είναι ο άνθρωπος να κινείται πάντα βάσει κινήτρου, αυτό ποτέ δεν μπορεί να γίνει άλλοθι ή δικαιολογία για τις συνέπειες των όποιων - σημαντικών ή ασήμαντων - επιλογών του, ειδικά όταν αυτές βλάπτουν το διπλανό του και το γνωρίζει. Τα ανθρώπινα ελαττώματα συγχωρούνται, η ανθρώπινη αδιαφορία όχι.